Měznik za wuwiće technologije: "First Light – Prěnja swěca" za ORCA-TWIN

Naša nowa ORCA-Quest-kamera při 1,23 m-teleskopje Calar-Alto-obserwatorija w južnej Španiskej bu do słužby stajena! To je rozsudny krok za časnu-domainu astronomije a wuwiće technologije tu pola nas w Zhorjelcu. Z kameru na zakładźe silicijoweho cMOS-chipa je Centrum za wuwiće technologije wažny mjezycil docpěł. W natwarjacej fazy DZA běše planowane, po wuhotowanju prowizoriskeho labora pola Alstom z pilotowymi projektami do wuwića technologije zastupić.

Pokročujemy z tym konsekwentnje naše slědźenje a wuwiće. Prěni pilotowy projekt k detektorskej technologiji, kotryž wuslědźi nowe materialije a kamerowe systemy, so w zhromadnym dźěle z TU Drježdźany a Fraunhofer IPMS doprědka ćěri. Při tym wužiwamy ekscelentnu połwodźacu kompetencu w Sakskej a adresujemy potrjebu nowych detektorow za časo-wariabelne objekty w
kosmosu.

Naš team wokoło Martina M. Rotha, Stelly Vjesnicy a Paška Roje je hromadźe z Alex Brownom (Universität Hamburg) w štyridnjowskej wobkedźbowanskej kampani swoje "First Light" na ORCA-TWIN docpěł. Hačrunješ knježachu ekstremnje wuměnjenja kaž połny měsačk a calima (pěskowy wětřik ze Sahary), docpěchu z kameru dobre wuslědki: spektakularne nahrawanja planetariskeje kurjawy M57, prěni wědomostnje zajimawy časowy rjad (Zeitreihe) dwójneje hwězdy NN Serpentis a swětłowu křiwicu (Lichtkurve) ultrakompaktneho horceho Unterzwerg-Doppelstern ZTF J2130 + 4420, kiž je tež potencielne žórło za grawitaciske žołmy. Wuslědki su přirunajomne z tymi wot wjele wjetšich teleskopow.

Smy přez tute wuspěchi zahorjeni a hladamy napjeće na přichodne wědomostne projekty z našimi partnerami.

Dźakujemy so za kooperaciju z Leibniz-Institutom za astrofyziku z Potstupima (AIP), uniwersitu Podstupim, CAHA, Instituto de Astrofísica de Andalucía (IAA-CSIC) a uniwersitu Hamburg.